Film łzowy

Indeks: F

Film łzowy to cienka, złożona warstwa płynu pokrywająca powierzchnię rogówki i spojówki, pełniąca kluczowe funkcje w utrzymaniu zdrowia przedniego odcinka oka oraz zapewnieniu optymalnej jakości widzenia. Tradycyjnie opisywano trójwarstwową strukturę filmu łzowego składającą się z zewnętrznej warstwy lipidowej (wydzielanej przez gruczoły Meiboma), środkowej warstwy wodnej (produkowanej głównie przez gruczoł łzowy oraz dodatkowe gruczoły łzowe) i wewnętrznej warstwy mucinowej (wytwarzanej przez komórki kubkowe spojówki), jednak współczesne badania wskazują na bardziej złożoną, gradientową strukturę z mucynami rozproszonymi w całej warstwie wodnej. Prawidłowy film łzowy ma grubość około 3-10 mikrometrów i ulega ciągłej odnowie podczas każdego mrugnięcia, które równomiernie rozprowadza łzy po powierzchni oka.

Film łzowy pełni szereg istotnych funkcji fizjologicznych, w tym nawilżanie i odżywianie beznaczynnej rogówki, dostarczanie tlenu do jej nabłonka, mechaniczne oczyszczanie z drobnoustrojów i zanieczyszczeń, obronę immunologiczną poprzez zawarte w łzach immunoglobuliny i lizozym oraz wygładzanie optyczne powierzchni rogówki dla zapewnienia ostrości widzenia. Zaburzenia stabilności i składu filmu łzowego prowadzą do zespołu suchego oka (dry eye disease), manifestującego się objawami takimi jak pieczenie, uczucie ciała obcego, przekrwienie, paradoksalne łzawienie oraz zmienne pogorszenie ostrości wzroku. Ocena filmu łzowego obejmuje badania takie jak test Schirmera, czas rozpadu filmu łzowego (TBUT – tear break-up time), ocena wysokości menisku łzowego oraz zaawansowane metody obrazowania, takie jak interferometria warstwy lipidowej czy meibografia.