Fakoemulsyfikacja to nowoczesna, mikroinwazyjna technika chirurgicznego usuwania zaćmy, polegająca na fragmentacji i aspiracji zmętniałej soczewki za pomocą ultradźwiękowej sondy wprowadzonej do oka przez niewielkie nacięcie rogówki o szerokości 2-3 mm. Metoda ta wykorzystuje wysokoczęstotliwościowe wibracje ultradźwiękowe (częstotliwość 28-60 kHz) generowane przez końcówkę fakoemulsyfikatora, która emulsyfikuje twardą masę soczewkową na drobne fragmenty jednocześnie aspirując je z torebki soczewkowej poprzez system irygacyjno-aspiracyjny. Po usunięciu zmętniałej soczewki naturalnej, w jej miejsce implantowana jest sztuczna soczewka wewnątrzgałkowa (IOL) przez to samo małe nacięcie.
Fakoemulsyfikacja stanowi obecnie złoty standard w chirurgii zaćmy ze względu na minimalną inwazyjność, krótki czas zabiegu, szybką rehabilitację pooperacyjną oraz niskie ryzyko powikłań. Technika ta pozwala na wykonanie samoprzylegających nacięć rogówki, które najczęściej nie wymagają zakładania szwów, co skraca okres rekonwalescencji i minimalizuje astygmatyzm pooperacyjny. Nowoczesne systemy fakoemulsyfikacyjne wykorzystują dodatkowe technologie, takie jak torsjonalne wibracje ultradźwiękowe, femtosekundowy laser do wykonania etapów zabiegu (FLACS – femtosecond laser-assisted cataract surgery) oraz systemy obrazowania wewnątrzoperacyjnego, co zwiększa precyzję i bezpieczeństwo procedury, szczególnie w przypadkach skomplikowanych zaćm lub współistniejących patologii oka.