Kto i kiedy powinien wykonać badanie tomografii siatkówki SOCT?

Diagnostyka chorób oczu wciąż jest przez wielu bagatelizowana i kojarzy się z czymś nieprzyjemnym. Tymczasem ma ona niebagatelne znaczenie m.in. w diagnozie jaskry czy zwyrodnienia plamki żółtej. Współcześnie istnieje wiele bezinwazyjnych metod badania siatkówki czy tylnej części gałki ocznej, które w kilka chwil oferują nam ich pełen obraz.

Co to znaczy SOCT?

SOCT to skrót od Spektralna Optyczna Koherentna Tomografia, czyli innymi słowy, bardzo szczegółowe badanie obrazujące siatkówkę przy pomocy spójnej (koherentnej) wiązki świetlnej. Dziś badanie OCT (ang. Optical Coherence Tomography), bo i z takim akronimem mogą się Państwo spotkać, to jedna z najnowocześniejszych metod diagnostycznych, która pozwala na wykrycie wielu zmian w siatkówce oka, a więc jest niezwykle pomocna w diagnostyce wielu chorób, np. plamki żółtej.

Siatkówka (łac.retina) jest specyficznej budowy strukturą oka w postaci błony, znajdującej się na tylnej powierzchni gałki ocznej, mającej za zadanie odbieranie bodźców wzrokowych ze świata za pomocą komórek nerwowych: pręcików i czopków, komórek dwubiegunowych oraz komórek wielobiegunowych. Zebrane za pomocą komórek nerwowych bodźce są przekazywane przez nerw wzrokowy do mózgu. Jeśli jakaś część siatkówki nie działa prawidłowo, nasz układ optyczny oka nie jest w stanie wytworzyć prawidłowego sygnału dla mózgu. Może to dawać różne objawy wzrokowe, jednakże wiele nieprawidłowości może długo pozostawać bezobjawowych. Dlatego istotne jest, aby co najmniej raz w roku przechodzić badanie OCT dna oka i w razie jakichkolwiek wątpliwości co do wyniku tego badania, wykonać spektralne OCT.

Co natomiast może nas skłonić do wcześniejszego poddania się badaniu i kto szczególnie powinien regularnie monitorować stan siatkówki?

Po co tomografia oka?

Grupy osób najbardziej narażone na problemy z siatkówką to cukrzycy, pacjenci cierpiący na nadciśnienie oraz osoby z wadami wzroku, szczególnie z wysoką krótkowzrocznością. Ponadto, gdy miewasz migreny, odczuwasz ucisk na gałkę oczną, ból lub zauważysz wytrzeszcz oczu czy też jednego oka, powinno Cię to skłonić do tego, by wykonać odpowiednie badanie OCT. Także efekty wzrokowe, jak nagłe błyski, ciemność przed oczami, chwilowa ślepota, podwójne widzenie czy zawężenie pola widzenia oraz mroczki mogą wskazywać na problem z siatkówką. Jeśli jesteś w trzecim trymestrze ciąży i masz wysoką wadę wzroku, również warto poddać się analizie stanu siatkówki.

Co daje badanie SOCT?

Wiele osób zastanawia się, co wykrywa badanie OCT. Koherentna tomografia komputerowa oka pozwala na wykrycie wielu chorób, m.in.:

• zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD),
• jaskrę,
• makulopatię cukrzycową,
• obrzęk plamki,
• otwór w plamce,
• zwłóknienie przedplamkowe,
• centralną retinopatię surowiczą.

Każdy pacjent, który już boryka się z którąś z wyżej wymienionych chorób, powinien być pod stałą kontrolą okulistyczną w gabinecie wyposażonym w wysokiej jakości urządzenia wykonujące skanowanie siatkówki oka, tylnej części gałki ocznej.

Na czym polega tomografia siatkówki?

Badanie OCT ma za zadanie ukazać wszelkie nieprawidłowości błony siatkówkowej, ewentualne przetarcia i zwyrodnienia, a także jej odwarstwienie. Polega na dokładnym skanowaniu wiązką światła w technologii 3D wielu przekrojów siatkówki, rejestracji miejsc przechodzenia wiązki, gdzie zmienia się współczynnik załamania i zobrazowaniu jej struktur we wszystkich płaszczyznach.

Używane w naszej placówce urządzenie SOCT Copernicus REVO rozpoznaje 8 warstw siatkówki, dzięki czemu możliwe jest precyzyjne określenie położenia zmian chorobowych i prawidłowe diagnozowanie. Natomiast duża gęstość skanowania trójwymiarowego zapewnia niezwykłą dokładność śledzenia zmian w strukturze siatkówki na przestrzeni czasu. Dzięki temu lekarz ma możliwość analizowania map progresji i dobieranie odpowiednich metod leczenia.

Jak wygląda tomografia oka?

Przebieg badania

Badaniu OCT można poddawać się wielokrotnie w każdym wieku. Także okres ciąży i karmienia piersią nie są przeciwskazaniem. Badanie to jest całkowicie bezinwazyjne, szybkie i nie jest uciążliwe dla pacjenta, gdyż m.in. nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy jedynie wpatrywać się w obraz wskazany przez słowne instrukcje i powstrzymać się przez krótką chwilę od mrugania. Bezpośrednio po zakończeniu badania pacjent otrzymuje wynik graficzny oraz opis diagnosty.

Jak interpretować wyniki OCT oka?

W medycynie wszelkie samodzielne interpretacje wyników badań są niewłaściwe. Aby uzyskać profesjonalną i rzetelną informację o stanie zdrowia, należy skonsultować się ze specjalistą. Okulista jest w stanie, na podstawie obrazu, które wytworzył tomograf oka, nie tylko odpowiednio interpretować badanie OCT, ale również przy ewentualnych zmianach w obrębie oka, wdrożyć odpowiednie leczenie i dalsze zalecenia. To on potrafi najlepiej ocenić m.in. grubość nerwowych włókien nieopodal tarczy nerwu wzrokowego, odpowiednio spojrzeć na przekroje dna oka, kierując się specjalistyczną wiedzą i doświadczeniem.

Na czym polega badanie OCT RNFL?

Badanie SOCT nerwu wzrokowego RNFL (Retinal Nerve Fiber Layer), czyli analiza morfologii tarczy nerwu wzrokowego oraz analiza grubości włókien nerwowych i komórek zwojowych otaczających tarczę nerwu wzrokowego, a także pomiar kąta przesączania, pozwalają na szybkie wykrywanie zmian jaskrowych. Jest to badanie OCT szczególnie wskazane u pacjentów z krótkowzrocznością, ze zmianami plamki żółtej, chorobą niedokrwienną oka w wyniku hiperlipidemii czy ze zmianami rogówkowymi lub u których występuje obrzęk plamki. Dzięki doskonałej i nieinwazyjnej analizie tarczy nerwu wzrokowego okulista otrzymuje dokładny jej obraz.

Na czym polega badanie angio-OCT?

Badanie nerwu wzrokowego, tylnego odcinka gałki ocznej czy siatkówki za pomocą tomografii niejedno ma imię. Najnowszą metodą do analizy morfologii tarczy nerwu wzrokowego należy również angiograficzne badanie OCT. W przeciwieństwie do innych rodzajów angiografii, np. fluorosceinowej, nie trzeba stosować podczas badania barwników. Tak jak badania OCT jest bezinwazyjną metodą, która zapewnia doskonały ogląd mikrokrążenia we wszystkich warstwach siatkówki. Dzięki trójwymiarowemu obrazowi, otrzymanemu podczas jednego skanu, uzyskujemy niezwykle szerokie możliwości kompleksowego badania oka. Angio-OCT wykorzystywanej jest w: diagnostyce jaskry, w diagnostyce i leczeniu takich schorzeń jak: zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD), zakrzepów naczyń siatkówki czy wykrywaniu guzów.

Samo angiograficzne badanie OCT jest całkowicie bezpieczne dla pacjenta i również nie wymaga specjalnego przygotowania. Choć, tak jak podczas badania OCT, wymaga współpracy ze strony pacjenta współpracy, czyli zachowania przez niego przez chwilę stabilnej, nieporuszonej pozycji.

Ile kosztuje badanie OCT?

Na co dzień niejednokrotnie bagatelizujemy nawet drobne zmiany w obrębie siatkówki, dna oka, zauważając u siebie pogorszenie widzenia. Tymczasem odpowiednia diagnostyka to kluczowy element naszego zdrowia narządu wzroki. Dziś takie badania, także badanie OCT oka, nie wymagają specjalnego przygotowania, są całkowicie bezpieczne.

Badanie OCT to także oszczędność czasu, gdyż tomografia komputerowa oczu to trójwymiarowy obraz uzyskany w kilka chwil.

Dziś badanie OCT oka to niezwykłe narzędzie w diagnostyce chorób siatkówki, takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem pacjenta, w diagnostyce jaskry czy w obserwacji i leczeniu chorób nerwu wzrokowego spowodowanych cukrzycą, np. cukrzycowy obrzęk plamki (CMO).

Warto podkreślić, że badanie OCT to dziś koszt około 200 zł. Oczywiście uzależnione jest to od rodzaju tomografii komputerowej. W wielu klinikach oferuje się również pełne pakiety diagnostyczne, np. badanie OCT połączone m.in. z wewnątrzgałkowymi pomiarami ciśnienia. Jak widzimy, takie badanie to niewielka cena za profesjonalną diagnozę stanu naszych oczu.