Laserowa korekcja wzroku a astygmatyzm

O laserowej korekcji wzroku słyszał chyba każdy okularnik. Nowoczesne, maksymalnie precyzyjne technologie sprawiają, że coraz więcej osób decyduje się na ten zabieg, zwłaszcza że nie wymaga on nawet pozostawania w szpitalu – cała procedura zamyka się w ciągu jednego dnia. Czy oprócz krótkowzroczności i dalekowzroczności można w ten sposób leczyć również astygmatyzm?

Na czym polega astygmatyzm?

Rogówka, soczewka, siatkówka – czyli w jaki sposób widzimy

Aby lepiej zrozumieć, na czym polega astygmatyzm, warto mieć świadomość tego, jak w ogóle działa ludzkie oko. Wszystko zaczyna się od cząsteczek światła, czyli fotonów, które odbijają się od otaczających nas rzeczy i docierają do rogówki, by następnie poprzez źrenicę wniknąć do wnętrza oka. Tam, w soczewce, światło się załamuje i jest przejmowane przez siatkówkę, która tworzy odwrócony obraz, po czym zmienia go w impuls nerwowy, przekazywany przy pomocy nerwu wzrokowego do mózgu, który finalnie decyduje o tym, co i w jaki sposób widzimy.

Zniekształcenie rogówki

W zdrowym oku cząsteczki światła docierające do siatkówki skupiają się w jednym punkcie – dzięki temu powstaje prawidłowy obraz. Jeżeli natomiast mamy do czynienia z astygmatyzmem, wówczas promienie światła padają na kilka punktów równocześnie, co powoduje zniekształcenie obrazu. Z czego to wynika? Duże znaczenie ma tu budowa oka, które standardowo przypomina okrągłą piłkę. Tymczasem u osób z astygmatyzmem rogówka nie jest idealnie okrągła, lecz ma nieco bardziej eliptyczny kształt, jak np. piłka do rugby czy jajko. To sprawia, że fotony wpadają do oka przez dwa punkty i nie mogą skupić się w jednym punkcie siatkówki.

Co ciekawe, astygmatyzm jest bardzo częstą nieprawidłowością – dotyczy większości ludzi. W wielu przypadkach jednak zmiany w rogówce są tak minimalne, że nie wpływa to znacząco na jakość widzenia i nie wymaga korekcji. 

Rodzaje astygmatyzmu

Kształt rogówki może być zmieniony na dwa różne sposoby. W zależności od charakteru tego zniekształcenia możemy wyróżnić 2 rodzaje astygmatyzmu:

• jeżeli rogówka zakrzywia się w jedną stronę bardziej niż w drugą w sposób jednorodny, mówimy o astygmatyzmie regularnym, który możemy korygować przy pomocy okularów;
• jeżeli krzywizna rogówki jest niejednolita i nieregularna na całej powierzchni oka, mamy do czynienia z astygmatyzmem nieregularnym, który wymaga noszenia soczewek kontaktowych.

Oprócz tej podstawowej klasyfikacji, możemy także podzielić astygmatyzm ze względu na wady wzroku, z którymi zazwyczaj współistnieje:

• astygmatyzm krótkowzroczny,
• astygmatyzm nadwzroczny,
• astygmatyzm mieszany.

Jakie są objawy i przyczyny astygmatyzmu?

Przyczyny zmian w obrębie rogówki, które powodują astygmatyzm, wciąż nie są do końca rozpoznane, a co za tym idzie – nie można zapobiegać tej nieprawidłowości. W niektórych przypadkach ta wada wzroku jest wrodzona, uwarunkowana genetycznie, u innych osób zaczyna rozwijać się w wieku kilku czy kilkunastu lat. Może także być wynikiem mechanicznego uszkodzenia oka.

Niewyraźny obraz

Najbardziej odczuwalnym objawem astygmatyzmu są zaburzenia widzenia – obraz, który widzimy, jest niewyraźny, rozmazany lub zamglony, niezależnie od tego, czy patrzymy na coś z bliska, czy z daleka. Ta deformacja obrazu może mieć charakter bardziej poziomy lub pionowy – wpływa na to kierunek wykrzywienia rogówki.

Ból głowy i zmęczone oczy

Niewyraźnemu widzeniu towarzyszą niekiedy bóle głowy, uczucie swoistego „napięcia” i przemęczenia oczu, a także pieczenie i nadmierne łzawienie. Te symptomy mogą występować zwłaszcza w sytuacjach, gdy przez dłuższy czas nasz wzrok jest dość intensywnie angażowany w wykonywanie konkretnego zadania: może to być np. długotrwała praca przy komputerze, oglądanie telewizji, czytanie, prowadzenie samochodu. Często w takim wypadku bezwiednie mrużymy oczy – warto zwrócić na to uwagę.

Jeżeli dostrzeżemy u siebie lub kogoś bliskiego objawy mogące świadczyć o początkach astygmatyzmu, najlepiej od razu wybrać się do okulisty, który postawi diagnozę i dobierze metodę odpowiednią korekcji. Jest to ważne też z tego względu, że astygmatyzm może być objawem początków innego schorzenia – stożka rogówki, który, jak sama nazwa sugeruje, wiąże się również ze zniekształceniem w obrębie rogówki.

Leczenie astygmatyzmu

Okulary lub soczewki

Korekcja astygmatyzmu polega zazwyczaj na zminimalizowaniu jego objawów – czyli po prostu dopasowaniu odpowiednich okularów ze szkłami cylindrycznymi lub torycznych soczewek kontaktowych. Dzięki tzw. cylindrom możliwe jest skorygowanie kąta, pod jakim cząsteczki światła przechodzą przez rogówkę, tak by skupiały się one prawidłowo w jednym punkcie na siatkówce. To samo zadanie pełni toryczna soczewka, uformowana w odpowiedni sposób.

Leczenie operacyjne

Oprócz tych najpopularniejszych metod istnieje jeszcze trzeci sposób na astygmatyzm – operacja. Choć brzmi to dość poważnie, w rzeczywistości jest to zabieg nieuciążliwy dla pacjenta, za to charakteryzujący się wysoką skutecznością. Laserowa korekcja wzroku nie usuwa bowiem tylko objawów, lecz koryguje samą wadę, przeciwdziałając tym samym pogłębianiu się astygmatyzmu.

LASIK, czyli laserowa operacja astygmatyzmu

Najkrócej rzecz ujmując, zabieg korekcji wzroku LASIK polega na modelowaniu rogówki przy pomocy wiązki promieni laserowych. W ten sposób korygujemy krzywiznę, która przyczynia się do rozproszenia cząsteczek światła i nieprawidłowego widzenia. Z perspektywy pacjenta sama operacja jest mało skomplikowana: nie wymaga stosowania narkozy ani dłuższego pobytu w szpitalu. Zanim jednak przystąpimy do zabiegu, konieczna jest konsultacja ze specjalistą, który na podstawie kilku badań zadecyduje o zakwalifikowaniu nas do zabiegu.

Kwalifikacja do zabiegu LASIK

Pierwszym krokiem jest wykluczenie wszelkich przeciwwskazań. Do najważniejszych z nich można zaliczyć nieustabilizowaną wadę wzroku (dlatego raczej nie wykonuje się tego typu operacji przed 20 rokiem życia, ponieważ wówczas często mamy do czynienia z wciąż postępującą krótkowzrocznością lub dalekowzrocznością), a także inne choroby oczu, takie jak np. jaskra, zaćma, odwarstwienie siatkówki, stożek rogówki czy zespół suchego oka. Poza tym niewskazane jest wykonywanie zabiegu laserowej korekcji wzroku w przypadku cukrzycy, rozrusznika serca, reumatyzmu czy silnych alergii.

Drugi, kluczowy etap to badania kwalifikacyjne. Niezbędna jest tu dbałość o maksymalną precyzję, dlatego w Blikpol używamy sprzętu diagnostycznego najnowszej generacji. Kwalifikacja do zabiegu LASIK obejmuje m.in. badanie ostrości widzenia, dna oka, pola widzenia, topografię rogówki, a także pomiar ciśnienia wewnątrz gałki ocznej oraz jej USG. Kiedy znamy już datę badań kwalifikujących do laserowej operacji astygmatyzmu, trzeba także pamiętać o tym, by przez 2 tygodnie przed wizytą nie nosić soczewek kontaktowych. Taka sama zasada obowiązuje przed zabiegiem.

Jak wygląda laserowa operacja wzroku?

Jak już wspomnieliśmy, LASIK to zabieg, który nie wymaga podawania narkozy – jest więc wykonywany jedynie przy znieczuleniu miejscowym w postaci kropli do oczu. Kiedy znieczulenie zacznie działać, można przystąpić do właściwej procedury. Na początku odcina się cienki płatek rogówki (lub tylko odchyla, w zależności od wybranej technologii). Następnie modelujemy rogówkę, używając lasera – w tym momencie niezbędne jest też minimalne zaangażowanie pacjenta, ponieważ oko powinno podążać za przesuwającą się po nim wiązką promieni. Najpóźniej po kilkunastu minutach płatek rogówki jest ponownie umieszczany w oku – teraz wystarczy już tylko zaczekać, aż przylgnie na dobre.

Jaki zakres astygmatyzmu można skorygować laserowo?

W ramach laserowej korekcji wzroku możliwe jest wyleczenie astygmatyzmu sięgającego ok. 6 dioptrii. Jeżeli pacjent zmaga się także z krótkowzrocznością lub nadwzrocznością, wówczas taki zabieg umożliwia skorygowanie obu wad (np. astygmatyzmu i krótkowzroczności) równocześnie. W przypadku krótkowzroczności zakres korekcji wynosi aż -13 dioptrii, zaś dalekowzroczność możemy skorygować do ok. +6 dioptrii.

Po zabiegu

Chociaż sama operacja przebiega szybko i sprawnie, to jednak przynajmniej przez kilka pierwszych dni po jej wykonaniu trzeba przestrzegać zasad, które sprzyjają prawidłowej rekonwalescencji. Unikamy zatem zbyt dużego wysiłku fizycznego, a także przemęczania oczu (w miarę możliwości warto tymczasowo zrezygnować z prowadzenia samochodu czy długotrwałego wpatrywania się w ekran czy monitor – lub chociażby to ograniczyć). Niewskazane jest także opalanie (zarówno na słońcu, jak i na solarium), gorące kąpiele, sauna i basen oraz wykonywanie makijażu oka. Starajmy się również unikać zadymionych pomieszczeń i kurzu.

Bardzo ważna jest również świadomość dolegliwości, jakie mogą pojawić się nawet po pomyślnie wykonanym zabiegu. Możemy odczuwać nadwrażliwość na światło, lekkie pieczenie i suchość oka. Mogą pojawiać się również chwilowe zaburzenia ostrości widzenia. Takie tymczasowe niedogodności są standardem i powinny samoczynnie ustąpić po kilku dniach lub najpóźniej po kilku tygodniach.

Więcej o korekcji laserowej astygmatyzmu dowiesz się TUTAJ.