Tłuszczyk oka – przyczyny, objawy i leczenie

Tłuszczyk oka (pinguecula) to żółtawe zgrubienie występujące na spojówce, zwykle w pobliżu wewnętrznego kącika oka. Zmiana ta pojawia się na białku oka i choć nie jest groźna, może powodować dyskomfort, taki jak podrażnienie oka czy uczucie suchości.

Przyczyną tłuszczyka jest przede wszystkim długotrwałe narażenie na promieniowanie ultrafioletowe (UV), które powoduje uszkodzenia spojówki. Osoby spędzające dużo czasu na świeżym powietrzu, szczególnie w słonecznych warunkach, są bardziej narażone na jego rozwój. Dodatkowe czynniki ryzyka to wiatr, kurz oraz suche powietrze, które mogą potęgować podrażnienia oka. Starzenie się organizmu oraz brak ochrony oczu, np. poprzez noszenie okularów przeciwsłonecznych, również zwiększają podatność na tę dolegliwość.

Objawy tłuszczyka oka obejmują widoczne żółtawe zgrubienie oraz zaczerwienienie i podrażnienie oka. Często pacjenci skarżą się na suchość oka oraz uczucie piasku pod powieką. W niektórych przypadkach tłuszczyk wymaga leczenia, zwłaszcza jeśli objawy stają się uciążliwe.

Leczenie tłuszczyka zazwyczaj ogranicza się do stosowania kropli nawilżających, które łagodzą suchość i podrażnienia. W poważniejszych przypadkach, gdy zmiana powoduje znaczny dyskomfort, lekarz może zaproponować chirurgiczne usunięcie tłuszczyka.¹ Zabieg jest prosty, ale należy pamiętać, że tłuszczyk może nawracać, szczególnie przy dalszym narażeniu na promieniowanie UV.

Profilaktyka obejmuje noszenie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV, unikanie drażniących czynników środowiskowych i regularne nawilżanie oczu. Wczesna diagnostyka u okulisty pozwala skutecznie monitorować zmiany i zapobiegać ich rozwojowi.²

Tłuszczyk oka, czyli narośl na oku – czym jest?

Tłuszczyk oka to powszechne schorzenie okulistyczne, które zwykle pojawia się w postaci żółtawego zgrubienia na spojówce, najczęściej po zewnętrznej stronie oka, w okolicy kącika nosowego. Ta łagodna zmiana, choć nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, może wywoływać dyskomfort w postaci podrażnienia i suchości oka.

Główną przyczyną tłuszczyka jest długotrwałe narażenie na światło słoneczne i promieniowanie ultrafioletowe, które uszkadza tkanki spojówki. Osoby często przebywające na otwartej przestrzeni, zwłaszcza w słoneczne dni, są bardziej narażone na jego rozwój. Inne czynniki, takie jak wiatr, kurz czy suche powietrze, również zwiększają ryzyko powstawania tłuszczyka.

Objawy obejmują widoczne żółtawe zgrubienie, suchość oka oraz uczucie piasku pod powieką. W łagodnych przypadkach tłuszczyk nie wymaga leczenia, a objawy można łagodzić za pomocą sztucznych łez, które nawilżają spojówkę i zmniejszają podrażnienia. Ważna jest także ochrona oczu przed promieniowaniem UV poprzez noszenie okularów przeciwsłonecznych.

W przypadkach nasilonego dyskomfortu tłuszczyk może wymagać chirurgicznego usunięcia. Zabieg ten jest prosty, ale istnieje ryzyko nawrotu, zwłaszcza bez odpowiedniej ochrony oczu po operacji. Zapobieganie polega głównie na unikaniu ekspozycji na światło słoneczne i stosowaniu nawilżających kropli do oczu.

Co oznacza tłuszczyk w oku?

Tłuszczyk oka to żółtawe zgrubienie na spojówce, które często zawiera złogi białka, tłuszczu i innych substancji. Zmiana ta pojawia się zwykle w wyniku działania czynników takich jak promieniowanie UV, wiatr czy suche powietrze. Choć tłuszczyk nie stanowi poważnego zagrożenia, może powodować dyskomfort i wymagać leczenia, zwłaszcza gdy pojawia się stan zapalny lub zaczerwienienie oka.

Tłuszczyk oka może występować po jednej lub obu stronach spojówki, najczęściej w okolicy kącika nosowego. Objawy obejmują widoczne zgrubienie, suchość oraz uczucie piasku pod powieką. W niektórych przypadkach może dojść do stanu zapalnego, co powoduje zaczerwienienie oka i zwiększa dyskomfort. Pogorszenie widzenia zdarza się rzadko, ale w takich sytuacjach niezbędne jest leczenie.

Leczenie tłuszczyka często polega na stosowaniu kropli nawilżających, które zmniejszają suchość i podrażnienia. W przypadku stanu zapalnego lekarz może zalecić krople przeciwzapalne. Jeśli objawy są uciążliwe lub tłuszczyk znacząco wpływa na jakość życia, konieczne może być chirurgiczne usunięcie zmiany.

Aby zapobiegać tłuszczykowi, warto nosić okulary przeciwsłoneczne chroniące przed promieniowaniem UV oraz regularnie nawilżać oczy kroplami. Ochrona przed wiatrem i kurzem także pomaga zmniejszyć ryzyko jego powstawania.

Jak usunąć tłuszczaki z oka?

Tłuszczyk oka to łagodna zmiana na spojówce, która może powodować suchość i podrażnienie. Choć zwykle nie stanowi zagrożenia, w niektórych przypadkach konieczne może być jego usunięcie, zwłaszcza gdy objawy nasilają się lub zmiana wpływa na komfort życia.

Leczenie tłuszczyka często zaczyna się od metod zachowawczych. Krople nawilżające, takie jak sztuczne łzy, pomagają złagodzić suchość oka i zmniejszyć podrażnienia. W przypadku stanu zapalnego lekarz może zalecić krople przeciwzapalne. Jednak te metody nie eliminują tłuszczyka, a jedynie kontrolują objawy.

Gdy tłuszczyk staje się uciążliwy lub zaczyna wpływać na rogówkę, konieczne może być chirurgiczne usunięcie zmiany. Zabieg ten, wykonywany w znieczuleniu miejscowym, jest skuteczną metodą na trwałe pozbycie się tłuszczyka. Po operacji pacjent szybko wraca do codziennych zajęć, choć przez kilka dni mogą występować zaczerwienienie lub dyskomfort.

Leczenie chirurgiczne tłuszczyka nie eliminuje ryzyka nawrotu, dlatego ważna jest profilaktyka. Noszenie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV oraz regularne stosowanie sztucznych łez pomaga zapobiegać ponownemu pojawieniu się zmiany. Kluczowe jest także unikanie czynników ryzyka, takich jak suche powietrze czy wiatr.

Decyzja o operacji powinna być podjęta po konsultacji z okulistą, który oceni stan oka i doradzi najlepsze rozwiązanie. Regularne badania oraz ochrona oczu to podstawa w zapobieganiu problemom związanym z tłuszczykiem.

Bibliografia:

Kim, D. W., Kim, S., Han, J., Belday, K., Li, E., Mahoney, N., Blackshaw, S., & Rajaii, F. (2024). Transcriptomic profiling of thyroid eye disease orbital fat demonstrates differences in adipogenicity and IGF-1R pathway. JCI Insight, 9(24), e182352.

Wiersinga, W. M., Eckstein, A. K., & Žarković, M. (2025). Thyroid eye disease (Graves’ orbitopathy): clinical presentation, epidemiology, pathogenesis, and management. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 13(7), 600–614.