Co to test Amslera? Test plamki żółtej

Test Amslera to jedno z podstawowych badań przesiewowych oceniających funkcjonowanie plamki żółtej – centralnej części siatkówki odpowiedzialnej za ostrość widzenia. Jest to szybkie i łatwe do wykonania badanie wzroku, które pozwala wykryć wczesne oznaki zwyrodnienia plamki żółtej oraz innych schorzeń prowadzących do pogorszenia widzenia w centrum pola widzenia. Dzięki niemu możliwe jest wykrycie zaburzeń widzenia na etapie, gdy leczenie może być najbardziej skuteczne.

Na czym polega test Amslera?

Test Amslera to jedno z podstawowych narzędzi diagnostycznych stosowanych w okulistyce, umożliwiające ocenę plamki żółtej, która odpowiada za ostrość widzenia. Jest szczególnie ważny w wykrywaniu zwyrodnienia plamki żółtej, jednej z najczęstszych przyczyn utraty wzroku u osób starszych. Badanie przeprowadza się przy użyciu specjalnej siatki Amslera, składającej się z równomiernie rozmieszczonych linii oraz punktu centralnego.¹

Podczas testu pacjent koncentruje wzrok na centrum siatki, zakrywając najpierw jedno oko, a następnie drugie oko, co pozwala wykryć nawet subtelne zmiany w polu widzenia. Czym polega test Amslera? Głównym jego celem jest szybkie wykrycie zniekształceń linii, ciemnych plam lub braków w obrazie, które mogą wskazywać na uszkodzenia centralnej części siatkówki lub inne zaburzenia widzenia. Wykrycie nieprawidłowości wymaga dalszej diagnostyki u specjalisty.

Jak wykonać test Amslera?

Badanie przeprowadza się w dobrze oświetlonym pomieszczeniu, najlepiej w obecności lekarza okulisty. Test można również wykonać samodzielnie w domu, przestrzegając kilku kluczowych zasad. Wykonać test Amslera powinny szczególnie osoby znajdujące się w grupie ryzyka, np. pacjenci z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym lub obciążeniami genetycznymi związanymi z chorobami plamki żółtej.

• Załóż okulary lub soczewki kontaktowe, jeśli są one stosowane na co dzień do czytania.
• Usiądź w odległości około 30 cm od oczu względem siatki Amslera, zwracając uwagę na sam wymiar obrazu.
• Zakryj jedno oko i skup wzrok na punkcie w środku siatki.
• Oceń, czy wszystkie linie siatki są równe, czy nie występują ciemne plamy, przerwania lub falowania. Szczególną uwagę zwróć na część linii, które mogą wydawać się zniekształcone.
• Powtórz test dla drugiego oka.

W trakcie badania należy zwrócić uwagę na wszelkie nieprawidłowości w centrum pola widzenia. W przypadku wykrycia zaburzeń widzenia należy skonsultować się z lekarzem okulistą, który może zalecić dalsze badania, takie jak angiografia indocyjaninowa czy optyczna koherentna tomografia siatkówki. Regularne testy są kluczowe, zwłaszcza u osób narażonych na zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem.

Co wykrywa test Amslera?

Test Amslera jest stosowany do oceny zmian w obrębie plamki żółtej oraz siatkówki, pozwalając na szybkie wykrycie zaburzeń widzenia. Jest szczególnie pomocny w diagnostyce i monitorowaniu postępu schorzeń, które mogą prowadzić do utraty wzroku. To badanie przesiewowe jest proste do wykonania, a jego regularne stosowanie zwiększa szansę na wczesne wykrycie problemów okulistycznych.²

Test Amslera umożliwia diagnostykę:

• zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem,
• uszkodzeń centralnej części siatkówki,
• zaburzeń widzenia spowodowanych cukrzycą lub nadciśnieniem tętniczym,
• zmian degeneracyjnych nerwu wzrokowego,
• innych schorzeń prowadzących do ubytków w polu widzenia.

Regularne wykonywanie testu Amslera pozwala wykryć pierwsze objawy chorób siatkówki, zanim dojdzie do nieodwracalnej utraty wzroku. Dzięki temu osoby znajdujące się w grupie ryzyka, takie jak osoby starsze lub pacjenci z chorobami metabolicznymi, mogą szybciej wdrożyć odpowiednie leczenie i spowolnić postęp choroby. Badanie to jest niezwykle istotnym narzędziem w profilaktyce oraz wczesnej diagnostyce chorób oczu.

Co oznacza negatywny wynik testu Amslera?

Test Amslera jest narzędziem diagnostycznym pozwalającym na ocenę funkcjonowania plamki żółtej i wczesne wykrywanie nieprawidłowości w widzeniu centralnym. Negatywny wynik testu Amslera oznacza, że pacjent nie zauważył żadnych nieprawidłowości w siatce Amslera – linie są proste, nie występują ciemne plamy, deformacje obrazu ani falowania linii. W takim przypadku można założyć, że plamka żółta i centralna część siatkówki nie wykazują istotnych zmian patologicznych.

Jednak negatywny wynik testu nie daje pełnej gwarancji zdrowia siatkówki. Niektóre choroby mogą rozwijać się stopniowo i początkowo nie dawać wyraźnych objawów. Dlatego badanie to powinno być regularnie wykonywane, zwłaszcza przez osoby po 50. roku życia oraz pacjentów z grupy ryzyka, takich jak osoby z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym czy obciążeniami genetycznymi. Regularne testy oraz konsultacje okulistyczne zwiększają szanse na wczesne wykrycie zmian zwyrodnieniowych plamki żółtej i umożliwiają podjęcie odpowiedniego leczenia, zanim choroba znacząco wpłynie na jakość widzenia.

Ukończyła studia na wydziale lekarskim Akademii Medycznej w Gdańsku w roku 2003. Specjalizację z okulistyki odbyła pod kierunkiem dr n.med. Pawła Lipowskiego. W roku 2009 uzyskała stopień doktora nauk medycznych. Egzaminy specjalizacyjne zdała w roku 2011. Specjalizuje się w diagnostyce i leczeniu chorób siatkówki oraz jaskry.

Dr n. med. Anna
Jurska-Jaśko

Specjalista chorób oczu, chirurg okulista

Więcej

Bilbiografia:

Agrawal, A. A., & Shetty, N. K. (2021). Evaluation of macular function tests with diabetic retinopathy. Journal of Evolution of Medical and Dental Sciences, 10(20), 1463–1468.

Sanjay, S., Wagle, A. M., Hahn, A., & Au Eong, K. G. (2021). Seeing through the eyes of patients with age-related macular degeneration [Letter to the editor]. Annals of the Academy of Medicine, Singapore, 50(3), 283–284.