Chemiczne oparzenie oka – jak się zachować?

Oparzenie chemiczne oka to poważny uraz wymagający natychmiastowego działania, aby ograniczyć ryzyko poważnych uszkodzeń. Kontakt z substancjami chemicznymi, takimi jak kwasy, zasady czy detergenty, może prowadzić do podrażnień, uszkodzeń rogówki, a nawet trwałej utraty wzroku.

Pierwszym krokiem jest obfite płukanie oka wodą lub solą fizjologiczną przez co najmniej 15 minut. Upewnij się, że płyn spływa na zewnątrz, aby uniknąć zanieczyszczenia drugiego oka. Zasady są najbardziej niebezpieczne, ponieważ wnikają w głąb tkanek, powodując głębokie urazy.

Unikaj tarcia oka, co mogłoby pogorszyć stan. Po przepłukaniu jak najszybciej udaj się do okulisty, który oceni stopień uszkodzenia gałki ocznej i wdroży leczenie. Szybka reakcja ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania komplikacjom.

Chemiczne oparzenie oka – objawy

Oparzenie chemiczne oka może wywoływać szereg objawów, które różnią się w zależności od rodzaju substancji chemicznej i stopnia uszkodzenia. W większości przypadków pierwszymi sygnałami są intensywny ból, pieczenie oraz uczucie ciała obcego pod powieką. Objawy te są często związane z uszkodzeniem powierzchni oka, takim jak podrażnienie spojówek czy zmiany w strukturze rogówki.¹

Najczęstsze objawy oparzenia chemicznego oka:

• Obrzęk powiek i zaczerwienienie spojówek.
• Intensywne łzawienie lub przeciwnie – uczucie suchości.
• Trudności w otwieraniu oka z powodu bólu.
• Zmniejszona ostrość widzenia lub niewyraźne widzenie.

Oparzenia kwasami często powodują powierzchowne zmiany, natomiast zasady mogą przenikać w głąb oka, prowadząc do cięższych uszkodzeń. Nawet jeśli objawy wydają się łagodne, każde chemiczne uszkodzenie oka wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej. Wczesne leczenie pozwala zapobiec powikłaniom, takim jak trwałe blizny na rogówce.

Jak wygląda oparzenie chemiczne oka?

Oparzenie chemiczne oka to uraz, który może prowadzić do powierzchownych lub głębokich zmian w strukturze gałki ocznej. Wygląd i nasilenie uszkodzeń zależą od rodzaju substancji chemicznej oraz czasu ekspozycji. Oparzenia chemiczne mogą być wywołane przez kwasy, zasady lub inne substancje drażniące.

Typowe objawy widoczne przy takim urazie to:

• Zaczerwienienie spojówek i obrzęk powiek.
• Białe zmętnienie rogówki, szczególnie w przypadku cięższych oparzeń.
• Zmiany w wyglądzie powierzchni oka, takie jak erozje lub martwica tkanek.
• W poważniejszych przypadkach – uszkodzenia sięgające głębokich struktur gałki ocznej, takich jak twardówka czy soczewka.

Zasady są szczególnie niebezpieczne, gdyż wnikają w głąb tkanek, powodując rozległe i trudne do wyleczenia urazy. Kwasy, choć mniej przenikliwe, również mogą prowadzić do poważnych uszkodzeń, takich jak bliznowacenie rogówki czy zmniejszenie ostrości widzenia.

Każde oparzenie oka wymaga pilnej konsultacji medycznej, nawet jeśli uszkodzenia wydają się niewielkie. Właściwa diagnoza i szybkie wdrożenie leczenia to klucz do uniknięcia trwałych konsekwencji.

Klasyfikacja chemicznych oparzeń oczu

Oparzenie chemiczne oka może mieć różny stopień nasilenia, w zależności od rodzaju substancji chemicznej, czasu działania i szybkości podjęcia pierwszej pomocy. Oparzenia klasyfikuje się jako łagodne, umiarkowane lub ciężkie, w zależności od głębokości uszkodzeń i zaangażowania struktur oka.

1. Łagodne oparzenia powierzchowne

Objawiają się zaczerwienieniem spojówek, łagodnym podrażnieniem i pieczeniem. Zmiany te ograniczają się do powierzchni oka i są odwracalne przy szybkim płukaniu.

2. Umiarkowane oparzenia chemiczne

Dotyczą spojówek i rogówki, powodując ból, obrzęk oraz zmętnienie rogówki. Takie urazy mogą wymagać specjalistycznego leczenia, aby zapobiec bliznom.

3. Ciężkie oparzenia chemiczne oka

Powodowane przez silne zasady lub kwasy, wnikające w głąb tkanek i uszkadzające głębokie struktury gałki ocznej. Takie urazy wiążą się z ryzykiem bliznowacenia rogówki, trwałego pogorszenia widzenia, a nawet całkowitej utraty wzroku.

Każde oparzenie chemiczne oka wymaga pilnej konsultacji z okulistą, aby ocenić uszkodzenia i wdrożyć odpowiednie leczenie.²

Leczenie chemicznych oparzeń oka

Oparzenie chemiczne oka wymaga szybkiego i skutecznego działania, aby zapobiec pogłębieniu uszkodzeń. Rodzaj leczenia zależy od stopnia urazu i rodzaju substancji chemicznej, która wywołała oparzenie. W każdym przypadku priorytetem jest usunięcie chemikaliów z powierzchni oka i ograniczenie dalszego uszkadzania tkanek.

Pierwsza pomoc:

1. Płukanie oka – najważniejszy krok w przypadku każdego oparzenia chemicznego oka. Należy przepłukiwać oko czystą wodą lub solą fizjologiczną przez co najmniej 15 minut, upewniając się, że woda spływa na zewnątrz.
2. Unikanie tarcia oka – mechaniczne podrażnianie może pogłębić uraz i wprowadzić substancję chemiczną w głębsze warstwy.
3. Kontakt z lekarzem – każdy przypadek ciężkiego oparzenia lub utrzymujących się objawów wymaga natychmiastowej konsultacji z okulistą.

Lekarz może zastosować:

• Krople nawilżające i antybiotyki w celu regeneracji rogówki i zapobiegania infekcjom.
• Terapie przeciwzapalne (np. sterydy), aby ograniczyć bliznowacenie.
• Zabiegi chirurgiczne w ciężkich przypadkach, takich jak oparzenia wywołane przez silne zasady lub kwasy, które uszkodziły głębsze struktury oka.

Każde leczenie musi być indywidualnie dopasowane do stopnia urazu. Wczesna interwencja minimalizuje ryzyko trwałych powikłań, takich jak blizny na rogówce czy utrata widzenia.

Domestos w oku – co robić?

Oparzenia wywołane przez Domestos lub inne silnie żrące środki czystości należą do najniebezpieczniejszych, ponieważ zawierają zasady, które mogą powodować głębokie uszkodzenia oka. Kontakt z taką substancją chemiczną wymaga natychmiastowej reakcji, aby zminimalizować ryzyko trwałych zmian.

Pierwsza pomoc:

1. Natychmiastowe płukanie oka
   Płucz oko dużą ilością czystej, letniej wody przez co najmniej 15 minut. Jeśli masz sól fizjologiczną, użyj jej do przepłukania. Ważne, aby woda spływała na zewnątrz i nie przedostała się do zdrowego oka.
2. Unikaj tarcia oka
   Tarcie może pogłębić uraz i zwiększyć penetrację substancji do głębszych warstw oka.
3. Konsultacja z lekarzem
   Po przepłukaniu należy natychmiast udać się do okulisty. Specjalista oceni stopień uszkodzenia i wdroży odpowiednie leczenie.

Zapobieganie takim wypadkom:

Aby uniknąć urazów spowodowanych detergentami, warto stosować środki ochrony, takie jak noszenie okularów ochronnych, podczas pracy z żrącymi substancjami. Środki chemiczne należy przechowywać poza zasięgiem dzieci i zawsze używać ich zgodnie z instrukcją.

Silne zasady, takie jak Domestos, należą do grupy substancji drażniących, które mogą powodować poważne konsekwencje, jeśli dostaną się do oka. Nawet po szybkim działaniu pierwszej pomocy konieczna jest ocena przez lekarza, aby wykluczyć trwałe uszkodzenia.

Co zrobić jak kapsułka do prania dostanie się do oczu?

Oparzenia chemiczne spowodowane kapsułką do prania są częstym wypadkiem domowym. Skoncentrowane detergenty w kapsułkach mogą powodować zarówno podrażnienia, jak i uszkodzenia rogówki.

Pierwsza pomoc:

1. Płukanie oka – natychmiast przepłucz oko letnią wodą lub solą fizjologiczną przez co najmniej 15 minut, aby usunąć detergent.
2. Nie pocieraj oka – tarcie może zwiększyć uszkodzenia.
3. Zgłoś się do lekarza – nawet jeśli objawy wydają się łagodne, wizyta u okulisty jest konieczna. Detergenty mogą prowadzić do bliznowacenia rogówki lub poważniejszych powikłań.

Zapobieganie wypadkom:

Kapsułki przechowuj w miejscach niedostępnych dla dzieci i używaj zgodnie z zaleceniami producenta.

Każde chemiczne uszkodzenie oka wymaga szybkiego działania i oceny przez specjalistę, aby zapobiec trwałym konsekwencjom.

Bibliografia:

Sharma, N., Kaur, M., Agarwal, T., Sangwan, V. S., & Vajpayee, R. B. (2018). Treatment of acute ocular chemical burns. Survey of Ophthalmology, 63(2), 214–235.

Wiesner, N., Dutescu, R. M., Uthoff, D., Kottek, A., Reim, M., & Schrage, N. (2019). First aid therapy for corrosive chemical eye burns: Results of a 30-year longitudinal study with two different decontamination concepts. Graefe’s Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology, 257, 1795–1803.