Różne oblicza zaćmy – jak je zidentyfikować?

Choroba charakteryzująca się zmętnieniem soczewki oka, która dotyka zwykle osoby starsze, może powodować u różnych osób inne objawy wzrokowe. Dzieje się tak, ponieważ istnieje kilka rodzajów zaćmy (inaczej katarakty). Kiedy soczewka zaczyna tracić swoją przezierność, osoba dotknięta chorobą zazwyczaj zaczyna widzieć, jak przez zabrudzoną szybę.

Rodzaje zaćmy ze względu na przyczynę powstania

Zaćma to dziś druga najpowszechniejsza choroba oczu na świecie. Przyjmuje się, że niemal każda osoba po 70. roku życia cierpi w jakimś stopniu na tę chorobę. W Polsce na zaćmę cierpią setki tysięcy osób, ale ze względu na częste bagatelizowanie jej objawów, w tym niezdiagnozowaną jednostkę chorobową i niską profilaktykę chorób oczu, te dane z pewnością są niedoszacowane. Jak już wspominaliśmy, zaćma może mieć wiele typów. Tę chorobę oczu można podzielić ze względu na źródło jej powstania:

• Zaćma wrodzona – występuje od momentu urodzenia się.
• Zaćma starcza – związana z postępującym wiekiem pacjenta, to najpowszechniejszy rodzaj zaćmy.
• Zaćma wtórna – powstaje w wyniku niektórych schorzeń.
• Zaćma pourazowa – penetrujące lub tępe urazy gałki ocznej.

Powyższe rodzaje wskazują, że zaćma może pojawić się nie tylko podczas narodzin, ale stać się przykrą konsekwencją innej choroby, wypadku czy towarzyszyć procesowi starzenia się.
Aby w pełni opowiedzieć o zaćmie, należy także wskazać na inne rozróżnienie. Rodzaje zaćmy możemy także podzielić ze względu na lokalizację zmian.

• Zaćma korowa – obejmuje obwód soczewki, zaczyna się jako białawe zmętnienia na jej brzegach. Pacjenci z tym typem choroby odczuwają nadwrażliwość na światło i jego rozproszenie. Dopiero gdy zaćma korowa jest bardziej zaawansowana i zajmuje centrum soczewki, widzenie staje się nieostre.
• Zaćma jądrowa – rozpoczyna się zmętnieniem w centrum soczewki. W pierwszym etapie u pacjentów może występować poprawa widzenia z bliska. Bywa, że zaczynają czytać bez okularów, nawet jeśli wcześniej przez wiele lat ich potrzebowali. Gdy choroba postępuje, widzenie staje się rozmazane, widzenie barw się pogarsza, a obraz wydaje się podwójny.
• Zaćma podtorebkowa tylna – powstaje w tylnej części soczewki. U pacjentów z tym typem zaćmy bardzo szybko dochodzi do pogorszenia widzenia. Obraz staje się zamglony i niewyraźny. Szczególnie widzenie „bliży” jest mocno utrudnione, ale także patrzenie w dal w słoneczny dzień lub w jasnym oświetleniu bywa kłopotliwe. W nocy natomiast chorzy mogą dostrzegać otoczki wokół źródeł światła (efekt halo) oraz rozpraszanie się światła.
  

Powyższe rozróżnienie utwierdzają nas w przekonaniu, jak niejednorodną chorobą oczu jest zaćma. Dlatego należy zawsze skonsultować swój stan zdrowia z lekarzem specjalistą okulistyki, który określi źródło choroby i zaproponuje nam odpowiednie leczenie. Które objawy są sygnałem, by udać się do gabinetu specjalisty?

Po czym poznać, że zaczyna się zaćma?

• W wyniku powolnego grubienia i twardnienia soczewki, dochodzi do jej zmętnienia. To z kolei skutkuje tym, że światło albo nie może dotrzeć do tylnej części oka lub promienie są zniekształcone. Pacjenci mogą zauważyć w tym przypadku:
• pogorszenie ostrości wzroku – obrazy są zamazane, zmętniałe, przyciemnione, widzimy „jak przez mgłę”,
• podwójne widzenie,
• kolory stają się wyblakłe,
• nocne widzenie jest znacznie utrudnione,
• dyskomfort lub ból podczas patrzenia na jasne światło,
• widzenie „aureoli” wokół obrazu,
• trudności z określeniem odległości,
• problemy z czytaniem.

Takie objawy powinny stać się asumptem do tego, by udać się do okulisty. Po zaobserwowaniu u siebie powyższych objawów nie możemy zwlekać z badaniem. Dlaczego wczesna diagnostyka jest taka ważna?

Zaćma to choroba, która rozwija się powoli i bezboleśnie, stąd niekiedy chorzy bagatelizują jej objawy. Tymczasem nieleczona zaćma może prowadzić do ważnych powikłań, a z czasem nawet wiąże się z nieodwracalną utratą wzroku, czyli ślepotą. Jak podaje WHO, to właśnie ta choroba jest jedną z najpowszechniejszych przyczyn ślepoty na świecie. Dlatego warto co najmniej raz w roku odwiedzać klinikę okulistyczną, by monitorować stan swojego zdrowia.

Czy zaćma jest uleczalna?

Tak, zaćmę można skutecznie leczyć. Niestety niemożliwe jest leczenie tej choroby przy pomocy środków farmakologicznych. Pacjent powinien poddać się operacji zaćmy. Podczas zabiegu lekarze na miejsce zmętniałej soczewki umieszczają nową przejrzystą. Co więcej, może zrobić to zarówno prywatnie, jak i skorzystać z operacji wykonanej w ramach NFZ. Poprzedzić powinno ją gruntowne badanie kwalifikujące do zabiegu, podczas którego specjalista określi rodzaj choroby i orzeknie, czy pacjent może poddać się zabiegowi usunięcia zaćmy.

Operacja zaćmy nie wymaga pobytu w szpitalu. Możemy ją wykonać w centrum medycznym. Co więcej, sam zabieg jest bezbolesny i trwa krótko. Już po kilku godzinach pacjent może wrócić do domu.

Jak przebiega operacja usunięcia zaćmy?

Lekarz podaje miejscowe znieczulenie w formie kropel. Następnie delikatnie nacina soczewkę , by za pomocą ultradźwięków usunąć zmętniałą soczewkę. Następuje potem wprowadzenie nowej, sztucznej soczewki, by na koniec zabezpieczyć oko. I to wszystko. Bez szwów, bólu.

Co więcej, w wielu klinikach można wykonać zabieg na jednym oku lub zastosować obuoczną jednoczasową operację. Co więcej, nawet obuoczna operacja usunięcia zaćmy nie zwiększa ryzyka powikłań. Redukuje natomiast stres, który często towarzyszy zabiegom wykonywanym w obrębie gałki ocznej.

Ważne jest, by po operacji pacjent przestrzegał zaleceń lekarzy, w tym m.in:

• przez co najmniej 24 h nie zdejmować opatrunku i nie odsłaniać powierzchni oka,
• rezygnacja z długich kąpieli, nie narażać operowanego oka na kontakt z wodą i kosmetykami,
• niwelowanie wzmożonej aktywności fizycznej,
• spanie na plecach lub po stronie nieoperowanego oka.

Nasz organizm musi przyzwyczaić się do nowego widzenia po operacji zaćmy. Bądźmy cierpliwi i rozsądni w czasie rekonwalescencji, by zoptymalizować wyniki leczenia.

Jakie soczewki refunduje NFZ 2023?

Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje jedynie jeden rodzaj soczewki – jednoogniskową sferyczną. Tego rodzaju zabieg jest polecany dla osób starszych lub nieaktywnych zawodowo. Osobom, które prowadzą intensywny tryb życia, na co dzień w pracy muszą wykazywać się doskonałym wzrokiem lub są np. sportowcami, zaleca się, aby wybrali soczewki wieloogniskowe, bardziej zaawansowane, które są dostępne za odpowiednią dopłatą. M.in. soczewki zwijalne to nie tylko lepsze przyleganie do torebki soczewki, ale także mniejsze ryzyko powstania zaćmy wtórnej.

Obecnie podczas zabiegu zaćmy można zastosować także różnego rodzaju implanty, które przy okazji mogą skorygować wadę wzroku lub prezbiopię (starczowzroczność).

Jak widzimy, dziś wiele operacji zaćmy to kompleksowe leczenie nie tylko zmętniałej soczewki, ale możliwość dodatkowej korekcji podczas jednego zabiegu.

Zabieg usunięcia zaćmy wykonuje się raz w życiu. Warto więc zastanowić się nad dopłatą do nowoczesnych soczewek, by zyskać optymalny wzrok już podczas jednego zabiegu.

Czy po operacji zaćmy od razu się widzi?

Pytanie postawione w powyższym nagłówku to częste zapytanie pacjentów, których zakwalifikowano do zabiegu. Niewątpliwie wielką zaletą operacji wszczepienia sztucznej soczewki jest fakt, że po zabiegu poprawa widzenia jest natychmiastowa. Jednak na pełnię ostrości i powrót do doskonałego widzenia trzeba poczekać około 4-6 tygodni. Także za kierownicę samochodu możemy usiąść po kilku tygodniach od operacji. Bez względu na to, czy gorsze widzenie spowodowała zaćma podtorebkowa tylna, zaćma korowa czy zaćma jądrowa.

Warto podkreślić równie ważny aspekt zabiegu usunięcia zaćmy. Jest to niezwykle ważne, szczególnie w życiu dorosłego człowieka aktywnego zawodowo i towarzysko.

Pogorszenie widzenia w wyniku zmętniałej soczewki powoduje nie tylko problemy natury fizycznej, ale również psychologicznej. Życie z zaćmą nie należy do najłatwiejszych. Trudności z ostrym widzeniem, nie tylko w późniejszym stadium, uniemożliwiają wykonywanie obowiązków zawodowych, ale u wielu stanowią przyczynę ograniczenia aktywności społecznej. Dlatego zabieg usunięcia zaćmy może znacząco zwiększyć komfort dnia codziennego pacjenta, jak i utrzymać jego aktywność zawodową na doskonałym poziomie.

Problemy z zaćmą kojarzy się przede wszystkim z podeszłym wiekiem. I choć zaćma jądrowa i zaćma korowa to najpowszechniejsze rodzaje zaćmy związane z procesem starzenia się, to jednak na uwagę zasługuje zaćma podtorebkowa tylna, która dotyczy również ludzi młodych.

Zaćma podtorebkowa tylna – przyczyny

Zaćma ta wynika z migracji komórek nabłonka soczewki, które wędrują ku tyłowi oka. Charakteryzuje się niezwykle szybkim przebiegiem. Już po kilku tygodniach chorzy odczuwają nagłe pogorszenie widzenia. Pojawia się także efekt olśnienia podczas ekspozycji na jasne światło, co wynika ze zwężenia źrenicy.

Może stanowić wynik stanu zapalnego, urazu gałki ocznej, stosowania kortykosteroidów, a także w wyniku ekspozycji na promieniowanie jonizujące.

Zaćma podtorebkowa tylna – leczenie

Zaćmę podtorebkową tylną leczy się tak, jak inne rodzaje zaćmy. Poprzez poddanie się operacji oka, podczas której specjaliści usuną zmętnienie, zastępując ją wewnątrzgałkową soczewką. Jej szybki przebieg wymaga szybkiego usunięcia zaćmy. Co interesujące, podczas zabiegu poleruje się także tylną torebkę, która stanie się podstawą dla soczewki syntetycznej.

Po pierwsze profilaktyka zaćmy

Doskonałe widzenie nie jest dziś luksusem, nie musimy bać się leczenia zaćmy. Najnowocześniejsze technologie są dostępne dla każdego. Różne rodzaje zaćmy można łatwo usunąć już w kilkanaście minut dzięki operacji. Zaćma jądrowa, zaćma korowa czy podtorebkowa nie powinny być przez nas bagatelizowane. Dlatego zapraszamy do gabinetów okulistycznych Blikpol na coroczne wizyty kontrolne lub kiedy zauważą Państwo u siebie niepokojące pogorszenie się wzroku. Nasi specjaliści nie tylko pomogą w kwestii zaćmy, ale służą fachowym i kompleksowym doradztwem okulistycznym.