Jesteś w ciąży? Idź do okulisty

Pisaliśmy już o okresie ciążowym w kontekście przeciwwskazania do wykonania korekcji laserowej. W tym artykule chcielibyśmy Wam przybliżyć temat ciąży i jej rozwiązania u pacjentek, które w przeszłości przeszły zabieg okulistyczny lub mają problemy związane z narządem wzroku. Każda kobieta, która dowiaduje się, że jest w ciąży, powinna poza wizytą u ginekologa pomyśleć także o odwiedzeniu okulisty. Uważacie, że to przesada? Nic z tych rzeczy.

Oczywiście konieczność odwiedzenia okulisty nie jest spowodowana dobrem płodu czy zadbaniem o prawidłowy przebieg ciąży, ale w trosce o zdrowie własnych oczu. Zmiany hormonalne w ciele kobiety ciężarnej mogą wpływać na pogorszenie się ostrości wzroku, ale największym zagrożeniem są patologiczne zmiany na siatkówce, której stan należy zweryfikować za pomocą badania dna oka. Istnieje również kilka wskazań do rozwiązania ciąży drogą cesarskiego cięcia związanych z narządem wzroku, z którymi każda kobieta przy nadziei powinna się zapoznać. W trakcie 9 miesięcy ciąży, każda kobieta przynajmniej raz powinna mieć zbadane oczy przez specjalistę.

Które Panie w szczególności powinny się przebadać?

Przede wszystkim na początku okresu ciążowego wskazane* jest skierowanie swoich kroków do okulisty pacjentek, które:

– chorują na retinopatię cukrzycową
– są po operacji siatkówki lub mają zwyrodnienia obwodu siatkówki
– mają krótkowzroczność zwyradniającą
– przeszły laserową korekcję wady wzroku
– chorują na jaskrę lub stożek rogówki.

Istnieją bowiem poważne ryzyka powikłań okulistycznych* w przypadku porodu drogami natury. Do wysokiego ryzyka należą m.in.: nawracające krwotoki do ciała szklistego, odwarstwienie siatkówki i zranienia oka operowanego w okresie do 1 miesiąca przed rozwiązaniem, niektóre stany pooperacyjne, zaawansowana jaskra ze zmianami w polu widzenia, a także retinopatia cukrzycowa, która stanowi bardzo wyraźne wskazanie do wykonania cięcia cesarskiego. Zwykle pacjentki o tak poważnych schorzeniach oczu są świadome ciągłej kontroli okulistycznej, ale na wszelki wypadek wolimy przypomnieć, że okres ciążowy może dodatkowo zagrażać ich oczom. Niezadbanie o swoje oczy w czasie ciąży może powodować znaczne pogorszenie wzroku, które może wykraczać również poza okres ciąży. Badanie wzroku jest bardzo istotne zarówno w przypadku planowania porodu naturalnego, jak i drogą cesarskiego cięcia.¹

Badanie wzroku w ciąży

Również kobiety ciężarne, w drugim oraz trzecim trymestrze ciąży, po przebytych operacjach okulistycznych nie powinny zwlekać z wizytą u specjalisty chorób oczu. Szczególnie ważna jest kontrola oczu po witrektomii, ale także po laserowej korekcji. Jeśli grubość rogówki po zabiegu jest mniejsza niż 350 mikrometrów – jest to poważne wskazanie do rozwiązania w drodze cesarskiego cięcia. Zdarza się, że wzrok kobiet pogarsza się przy porodzie naturalnym, dlatego bardzo istotne jest, aby skontaktować się ze swoim lekarzem okulistą w sprawie konsultacji dotyczącej wykonania cięcia cesarskiego. Może zahamować to niekorzystne zmiany w gałce ocznej, których skutkiem może być znaczne pogorszenie wzroku. Uznano, że nie ma przeciwwskazań do porodu drogami natury przy takich schorzeniach jak:

• jaskra bez zmian w polu widzenia,
• odwarstwienie siatkówki operowane w okresie więcej niż 1 roku przed rozwiązaniem z całkowitym przyłożeniem siatkówki.

Aby zachować jednak pewność, że naszym oczom nic nie zagraża i wada wzroku nie zmusi nas do wykonania cięcia cesarskiego, koniecznie trzeba umówić się na wizytę kontrolną do swojego lekarza okulisty. Nie pozwól na to, aby Twój wzrok pogorszył się przy porodzie i zadbaj o zdrowie swoich oczu.²

Wizyta u okulisty w ciąży

Zmiany, które charakteryzują się niskim ryzykiem powikłań okulistycznych po naturalnym porodzie, to chociażby: krótkowzroczność bez zmian w plamce, jaskra bez zmian w polu widoczności, odwarstwienie siatkówki operowane w okresie więcej niż pełnego roku przed rozwiązaniem z całkowitym przyłożeniem siatkówki. Także średnio i bardzo zaawansowany stożek rogówki po zabiegu cross-linking wymaga sprawdzenia, czy choroba nie postępuje i jaka jest obecna grubość rogówki. Natomiast zmiany degeneracyjne obwodu oka oraz zwyrodnienia, które mogą predysponować do odwarstwienia siatkówki, powinny być zabezpieczone przy pomocy fotokoagulacji laserowej w okresie 1 miesiąca przed rozwiązaniem.

Okulista w ciąży jest zatem koniecznością.

Dużo kobiet ciężarnych nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji niezbadania swoich oczu przed porodem. Zmiany zachodzące w organizmie kobiety ciężarnej są bardzo duże, w związku z czym zaleca się, aby każda kobieta ciężarna, a szczególnie ta, którą dotknęła wada wzroku, odwiedziła lekarza okulistę. Pogorszenie wzroku może mieć skutki długofalowe i trwać nie tylko w czasie okresu ciążowego. Narząd wzroku kobiet w ciąży powinien być dokładnie zbadany na długo przed planowanym porodem. Zadbaj zatem o stan swoich oczu niezależnie od tego, czy będziesz korzystać z porodu naturalnego, który znacznie zwiększa ciśnienie żylne w górnej części ciała, czy cesarskiego cięcia, które może okazać się niezbędne w niektórych przypadkach posiadania wady wzroku. Kobiety w okresie ciążowym powinny przykładać szczególną uwagę nie tylko do zdrowia swojego maluszka, ale także do swojego stanu zdrowotnego. Nie pozwól, aby Twój wzrok pogorszył się po porodzie i koniecznie umów się na wizytę z zaufanym specjalistą, który zna się na swoim fachu i zapewni Ci odpowiednie doradztwo w sprawie Twojego wzroku podczas okresu ciążowego.

Zatem troszcząc się o upragnionego maluszka nie zapominajmy zadbać o własne zdrowie!

*) Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Okulistycznego

Bibliografia:

Khong, E. W. C., Chan, H. H. L., Watson, S. L., & Lim, L. L. (2021). Pregnancy and the eye. Current Opinion in Ophthalmology, 32(6), 527–535.

Morya, A. K., Gogia, S., Gupta, A., Prakash, S., Solanki, K., & Naidu, A. D. (2020). Motherhood: What every ophthalmologist needs to know. Indian Journal of Ophthalmology, 68(8), 1526–1532.